Khám phá nơi ẩn dật cuối cùng của Robinson Crusoe

Moonhole nằm trên đảo Bequia và bao gồm năm căn biệt thự nhìn ra biển ngoạn mục. Cụm nhà bằng đá độc đáo được xây dựng bởi một hai nhà mạo hiểm Tom và Gladdie Johnston trong năm 1960.

Moonhole, một khu nghỉ mát nép mình dưới một vòm đá bao quanh bởi vùng biển Caribbean màu ngọc lam, độc đáo khi có 5 ngôi nhà  nhà cổ kính sẵn sàng để phục vụ du khách.

Đây là nơi cuối cùng Robinson Crusoe ẩn mình - một khu nghỉ mát hẻo lánh nép mình dưới một vòm đá bao quanh bởi những vùng biển Caribbean màu ngọc lam.

Thiên đường tự nhiên được gọi là Moonhole, nổi tiếng với 5 ngôi nhà cổ kính dưới vòm đá sẵn sàng cho thuê.

Đúng như vị trí tọa lạc, các ngôi nhà  bình dị được xây dựng kết hợp các phiến sừng hàm trên của cá voi, những miếng gỗ dạt vào bờ và vỏ của những sinh vật biển vùng này, đem đến sự mộc mạc không đâu có được.

Du khách có thể khám phá các khu vực Bequia tuyệt đẹp bằng ngày, bằng cách lặn biển, chèo thuyền kayak, câu cá hay đi bộ dọc theo các quang cảnh ấn tượng.

Và vào ban đêm, du khách có thể thư giãn nhìn ra biển trên các bậc thang rải rác xung quanh các vị trí đẹp như tranh vẽ.

Du khách sẽ được tận hưởng cuộc sống đúng với bản chất tự nhiên của nó, nước dùng trong các khu nghỉ mát được hứng từ nước mưa, với năng lượng là hệ thống điện năng lượng mặt trời và gió. Đặc biệt, du khách sẽ  được thoải mái với sự phục vụ của  12 nhân viên làm việc tại Moonhole, bao gồm một đầu bếp và quản gia.

Một chỗ để tuyệt vời để ngắm mặt trời lặn: Du khách có thể nằm lại nhìn ra vùng biển tuyệt đẹp trong khi đong đưa trên võng này.

Các phòng được xây dựng xung quanh các tảng đá và thực vật hoang dã với cấu trúc tự nhiên, lối đi và cầu thang nối các cấp độ khác nhau.

Phòng có hướng nhìn ra biển: Du khách có thể thức dậy với quang cảnh biển tuyệt vời từ căn phòng kỳ lạ này.

Hẻo lánh nhưng sang trọng: Du khách có thể thư giãn trên bãi biển của khu nghỉ mát thưởng thức vẻ đẹp rất riêng như đang ở thiên đường.

Tom và Gladdie Johnston

Lịch sử đằng sau hai nhà phiêu lưu mạo hiểm cũng đầy màu sắc như vị trí hòn đảo Caribbean này. Trong những năm cuối thập niên 1950, Tom và Gladdie Johnston đã quyết định bỏ lại sau lưng cuộc sống bận rộn của họ trong các doanh nghiệp quảng cáo và có một quyết định thay đổi đó là xây một khách sạn trên đảo Caribbean nhiệt đới của Bequia. Họ được mời đến thăm các kiến trúc đổ nát và một khung cảnh bên không có người ở của đảo và nhanh chóng yêu thích vị trí này, nơi mà chỉ có thể đến bằng lối đi bộ hoặc bằng thuyền.

Sau nhiều buổi dã ngoại dưới vòm đá, trong những năm 1960 họ đã hoàn tất việc mua toàn bộ lô đất dưới vòm đá tự nhiên hình thành từ núi lửa với giấc mơ xây dựng nơi ẩn dật lý tưởng của họ.Làm việc với các thợ địa phương từ một ngôi làng gần đó, thực phẩm, vật tư đã được giao vào nơi xây dựng. Không được đào tạo như một kiến trúc sư, Tom sử dụng kế hoạch phác thảo trong cát, cách tiếp cận thử nghiệm và báo lỗi để xây dựng.Như một câu chuyện về sự tồn tại của một vùng biển như  cổ tích được biết đến rộng rãi hơn. Tom và Gladdie thành lập Công ty TNHH Moonhole vào năm 1964 và chuyển giao quyền sử dụng đất cho công ty.

Thật đáng buồn khi Tom qua đời vào năm 2001, khu nhà bắt đầu xuống cấp, những trận chiến pháp lý xảy ra liên quan đến quyền sở hữu của tòa nhà. Giá cho các nhà dao động từ £ 200.000 đến £ 795.439, với 11 nhà đang được bán sau khi ông chết. Bây giờ Moonhole Trust đang dành riêng cho việc bảo trì trong 5 ngôi nhà bình dị mà vẫn còn có thể sử dụng, cùng với việc bảo vệ các sinh vật biển địa phương. Những ngôi nhà độc đáo được xây dựng từ các loại gỗ tự nhiên và đá của vùng biển, thợ xây và thợ mộc đều ở Bequia.

Linh Tuyền

Từ Dailymail

Hà Nội tiếp tục hướng tới mục tiêu trở thành đô thị xanh

Trong 5 năm từ 2011-2015, Hà Nội thực hiện chương trình nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, bước đầu đem lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, giảm hệ số đàn hồi năng lượng/GDP từ 2,0% (năm 2006) xuống 1,48% (năm 2015).

Theo tiến sỹ Đào Hồng Thái, chuyên gia về môi trường, Hà Nội đang theo đuổi con đường tăng trưởng sạch, bền vững và sử dụng nguồn nguyên lực hiệu quả hơn. Đó là con đường đúng đắn trong hành trình phát triển bền vững hướng tới một thành phố "xanh."

Tuy nhiên, muốn nâng cao hiệu suất sử dụng năng lượng, góp phần giảm hệ số đàn hồi năng lượng/GDP của Việt Nam, hướng tới nền kinh tế cácbon thấp, ứng phó biến đổi khí hậu, thành phố Hà Nội cần phải phát triển nguồn nhân lực quản lý năng lượng tại các cơ sở sử dụng năng lượng.

Hồ Hoàn Kiếm. (Nguồn: TTXVN)

Các công trình xây dựng khu vực phát triển đô thị phải tuân thủ quy chuẩn về công trình xây dựng sử dụng năng lượng hiệu quả. Đặc biệt, khu vực phát triển đô thị cần được quy hoạch các công trình xây dựng đồng bộ với hạ tầng giao thông, dịch vụ công cộng, sử dụng tối đa điều kiện tự nhiên hướng đến Mặt Trời, hướng gió, tăng diện tích cây xanh, tiến sỹ Thái nhấn mạnh.

Hà Nội sử dụng trang thiết bị có hiệu suất cao, tiến tới loại bỏ trang thiết bị công nghệ lạc hậu, áp dụng tiêu chuẩn và định mức kỹ thuật tiên tiến.

Đối với các tòa nhà xây dựng, Hà Nội đã quản lý bắt buộc theo Quy chuẩn xây dựng Việt Nam “Các công trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả." Chương trình đã có 258 giải pháp tiết kiệm năng lượng, trong đó 102 giải pháp đã được các tòa nhà thực hiện, tiết kiệm 3.767 TOE tương đương 75,69 tỷ đồng.

Thành phố xây dựng mô hình quản lý năng lượng cho các loại hình tòa nhà sử dụng nhiều năng lượng: Công ty tòa nhà HITC, Khách sạn Sheraton, tòa nhà Ocean Park, tòa nhà Agribank, Siêu thị Big C Thăng Long, Trung tâm thương mại Savico Megamall. Trong số đó, 2 đơn vị đạt giải quản lý năng lượng của ASEAN là tòa nhà Agribank (đạt giải nhì) và tòa nhà Ocean Park (đạt giải 3). Thành phố phổ biến, nhân rộng mô hình thành công về nâng cao hiệu suất năng lượng để các cơ sở sử dụng năng lượng có mô hình tương tự áp dụng.

Ngoài ra, Hà Nội áp dụng tiết kiệm năng lượng trong lĩnh vực giao thông vận tải, xây dựng hệ thông giao thông vành đai, xuyên tâm, nâng cao năng lực vận tải hành khách công cộng, đáp ứng được từ 15% nhu cầu vận tải hành khách công cộng trên địa bàn.

Bên cạnh đó, Hà Nội đẩy mạnh công tác tuyên truyền, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới, sử dụng năng lượng tái tạo thay thế nhiên liệu truyền thống trong giao thông; đầu tư phương tiện vận tải có chất lượng cao, tiêu hao ít nhiên liệu, hạn chế gây ô nhiễm môi trường./.

Theo Xã Luận

Vật liệu quang hợp nhân tạo: Năng lượng sạch cho tương lai

Không chỉ có thể "quang hợp" tự nhiên như một cái cây, loại vật liệu này còn có khả năng tạo ra nhiên liệu mà không thải ra carbon hay bất kỳ chất gây ô nhiễm nào.

Vật liệu mới có thể quang hợp như một cái cây để tạo ra nhiên liệu mà không thải ra carbon hay bất kỳ chất gây ô nhiễm nào

 

Mới đây, các nhà khoa học đã khám phá ra một cách để tái tạo các quá trình tự nhiên của quang hợp. Điều đó có nghĩa rằng, giống như quá trình quang hợp của một cái cây, ánh sáng có thể dễ dàng chuyển đồi thành năng lượng cho các mục đích khác nhau. Phát hiện này được coi như một trong số những "Chén Thánh" trong nghiên cứu khoa học.

Không chỉ vậy, các nhà nghiên cứu tại Mỹ đã phát hiện ra một loại vật liệu nhân tạo có thể bắt chước hệ thống này để tạo ra một nguồn năng lượng sạch và bền vững.

Cụ thể, các nhà nghiên cứu tại Đại học Florida (Mỹ) đã khám phá ra một phương pháp sử dụng mangan oxit - còn được gọi là birnessite - để thu lấy ánh sáng mặt trời, sau đó sử dụng năng lượng mặt trời để tạo ra một phản ứng oxy hóa, phá vỡ liên kết nước (H2O) thành hydro (H) và oxy (O2). Quá trình oxy hóa xảy ra trong quá trình quang hợp, và bằng cách phỏng theo tự nhiên này, chúng ta có thể có cách thức mới để tạo ra năng lượng thông qua một cơ chế đơn giản.

"Về lý thuyết, điều này sẽ tạo ra một nguồn năng lượng tự duy trì", Jose L. Mendoza-Cortes, trợ lý giáo sư kỹ thuật hóa học cho biết. "Có lẽ trong tương lai, bạn có thể đưa vật liệu này lên mái nhà của bạn và nó có thể biến nước mưa thành năng lượng với sự giúp đỡ của mặt trời".

Điều tuyệt vời nhất là, việc sử dụng mangan oxit trong quá trình sản xuất năng lượng giống như nhiên liệu hydro sẽ là một phương pháp hoàn toàn không carbon, và sẽ không có bất kỳ tác động tiêu cực nào đến môi trường. "Bạn sẽ không tạo ra carbon dioxide hoặc chất thải", Mendoza-Cortes nói.

Việc tạo ra nhiên liệu hydro thường bằng cách đốt nhiên liệu hóa thạch, vì vậy, các nhà khoa học cho rằng, công nghệ mới này đặc biệt thú vị.

Nhóm nghiên cứu cho biết, khi tìm kiếm loại vật liệu vừa có thể tạo thuận lợi cho quá trình phá vỡ các liên kết nước, vừa thu thập năng lượng mặt trời, họ phải đối mặt với hai thách thức: đó là vật liệu phải không han gỉ và không quá đắt đỏ.

Câu trả lời đã được Mendoza-Cortes và nhóm của ông đưa ra khi phát triển một loại vật liệu đa lớp oxit mangan. Tuy nhiên, họ chỉ tìm thấy vật liệu mới này khi loại bỏ nhiều lớp và để lại một lớp oxit mangan duy nhất. Và nó đã có thể thu được ánh sáng với một tốc độ nhanh hơn nhiều. Theo các nhà nghiên cứu, lớp mangan mỏng có thể cung cấp thứ được gọi là "khoảng cách biên trực tiếp", trong khi đó, oxit mangan đa lớp cấu thành một "khoảng cách biên gián tiếp". Ánh sáng thâm nhập vào các loại khác nhau của vật liệu khác nhau, nhưng năng lượng của nó chỉ được nắm bắt và lưu trữ tốt bởi các vật liệu có một khoảng cách biên trực tiếp.

Điều đáng lưu ý là vật liệu này có hiệu quả hơn trong việc thu thập năng lượng khi chỉ có một lớp duy nhất - một kết quả mang đầy hi vọng về tiềm năng ứng dụng trong thế giới thực, vì như vậy nó sẽ rẻ hơn và dễ sản xuất.

"Đây là lý do tại sao sự phát hiện vật liệu này thật sự rất thú vị", Mendoza-Cortes nói. "Đó là giá rẻ, tính hiệu quả và bạn không cần một số tiền lớn để bắt đủ ánh sáng mặt trời nhằm tạo ra nhiên liệu" - Mendoza-Cortes thích thú chia sẻ.

Mặc dù nghiên cứu này mới chỉ ở những bước đầu tiên và còn rất xa để chúng ta có thể thấy loại vật liệu mới trong thực tế đời sống hàng ngày, nhưng các nhà nghiên cứu đã nhìn ra những ứng dụng tiềm năng của chúng như máy phát điện năng lượng hộ gia đình trên tầng mái, đó là một sự phát triển vô cùng thú vị.

Phát minh ra loại giấy có thể thay thế kim loại

Các nhà nghiên cứu của Trường ĐH Maryland tại Mỹ đã tìm ra một loại vật liệu giấy được làm từ sợi cellulose có cấu trúc rất bền vững và có khả năng tự phục hồi, có thể thay thế được kim loại.

Các nhà khoa học đã tìm ra một loại giấy có khả năng thay thế kim loại - Ảnh: Scoopnest

Được biết, sợi cellulose càng nhỏ thì càng có nhiều liên kết hydro, do đó có thể tạo ra một loại vật liệu cứng rắn và bền hơn, cũng như tự hồi phục nhanh hơn.

Lâu nay, các kỹ sư đã luôn tìm kiếm một loại nguyên liệu có cấu trúc bền và chắc chắn. Tuy nhiên, những tiêu chuẩn này thường có xu hướng loại trừ nhau. ông Teng Li, phó giáo sư kỹ thuật tại Đại học Maryland, cho biết thông thường các vật liệu có cấu trúc cứng cáp hay có xu hướng giòn, dễ gãy như gang là một ví dụ.

Từ thực tế đó, nhóm các nhà khoa học tại trường ĐH Maryland đã phát triển một loại vật liệu chắc chắn và bền vững bằng cách khám phá các tính chất cơ học của sợi cellulose. Đây là một loại tài nguyên phong phú từ thực vật, chúng có khả năng tái tạo sinh học và tìm kiếm dễ dàng.

Theo đó, nhóm kỹ sư đã tạo ra nhiều mẫu giấy có kích cỡ sợi cellulose khác nhau, từ 30 micromet cho đến 10 nanomet, đây là kích thước rất nhỏ mà nếu nhìn bằng mắt thường thì chúng ta không thể thấy được.

Từ đây các kỹ sư đã nhận thấy rằng loại giấy được làm từ sợi cellulose có độ dày 10 nanomet có độ chắc hơn 130 lần và bền hơn gấp 40 lần so với các loại giấy viết thông thường hiện nay. Tuy nhiên, vốn sử dụng sợi cellulose lớn hơn khoảng 1.000 lần.

Lý do khiến các sợi cellulose có tính chắc chắn và bền vững hơn các loại vật liệu khác là bởi liên kết hydro.

Chuỗi cellulose được kết nối với nhau bởi những liên kết hydro và khi cellulose bị hỏng thì liên kết này có thể tự sắp xếp lại, tức là loại vật liệu này có thể tự phục hồi. Sợi cellulose càng nhỏ thì càng có nhiều liên kết hydro, chính vì thế có thể tạo nên một loại vật liệu cứng rắn và bền hơn cũng như tự hồi phục nhanh hơn.

Như vậy, hiệu suất mang lại từ tính chất cơ học bền vững và chắc chắn kết hợp với trọng lượng rất nhẹ, sợi nano cellulose có thể được thay thế các vật liệu cấu trúc và kim loại cứng khác.

Những nhà khoa học tại Đại học Maryland hi vọng phát minh mới của họ sẽ được dùng trong nhiều ngành sản xuất công nghiệp, áp dụng từ sản xuất cơ khí như chế tạo những chiếc siêu xe năng lượng có trọng lượng cực nhẹ thế hệ mới dùng nhiên liệu “xanh” có tác dụng tiết kiệm nhiên liệu, cho đến các ứng dụng trong sản xuất thiết bị công nghệ điện tử cao như các tế bào năng lượng mặt trời, giấy điện tử, các màn hình dẻo….

Theo phó giáo sư Teng Li, phát hiện mới này của họ có thể mang đến một đẳng cấp mới của vật liệu kỹ thuật cao. Thật sự đây là một bước tiến công nghệ lớn có khả năng thay đổi nhiều khía cạnh của cuộc sống thường ngày.

AN NHIÊN (Geek/Scoopnest)

Năng lượng mặt trời, triển vọng và thực tế

Sau 50 năm nữa, phần điện chủ yếu mà thế giới tiêu thụ sẽ do mặt trời cung cấp.

Sau 50 năm nữa, phần điện chủ yếu mà thế giới tiêu thụ sẽ do mặt trời cung cấp. Dự báo này được đưa ra bởi các nhà phân tích của Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA). Tuy nhiên, một số chuyên gia nhìn nhận kịch bản này một cách thận trọng: theo họ, phát triển năng lượng mặt trời sẽ gặp những khó khăn phức tạp.

Theo số liệu của IEA, tỷ lệ các nguồn năng lượng thay thế trên toàn thế giới cần phải vượt quá 60%. Trong đó, năng lượng mặt trời phải chiếm phần quyết định trong tổng số năng lượng được sản xuất. Thực sự, hiện nay công nghệ này ngày càng được sử dụng trên toàn thế giới: Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ và Israel, hầu hết nhà cửa đều được trang bị máy đun nước nóng sử dụng năng lượng mặt trời. Ở Trung Quốc, gần 100 triệu người đã chuyển sang hệ thống như vậy. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng tất cả đó mới chỉ là thí điểm. Cho đến nay, việc sử dụng rộng rãi năng lượng mặt trời vẫn là quá đắt. Trả lời phỏng vấn đài "Tiếng nói nước Nga", giám đốc điều hành "Viện năng lượng quốc gia" Sergei Pravosudov cho biết:

“Cho đến bây giờ vẫn còn chưa phát minh ra công nghệ để nhận được năng lượng điện từ ánh nắng, sẽ được nhiều lợi nhuận hơn so với sử dụng khí đốt mà hiện nay đang được tích cực sử dụng. Và cho đến nay, ngân sách nhà nước vẫn phải trợ cấp cho nhà sản xuất và người tiêu dùng năng lượng từ ánh sáng mặt trời. Điều đó không mang lại lợi nhuận. Ngay cả các nước nhiều nắng mặt trời, như Tây Ban Nha, hiện giờ cũng cắt giảm các chương trình tương tự. Bởi vì họ đang gặp vấn đề lớn với ngân sách, và "ném" tiền ra để hỗ trợ năng lượng thay thế đang trở nên ngày càng khó khăn.”

Trong thực tế, ở Đức và Tây Ban Nha, năng lượng mặt trời được duy trì ở mức hơn 2% là nhờ vào mức "thuế xanh". Và nếu toàn thế giới giá 1 kW điện không ít hơn 1 Euro, thì ở Đức là 50 xu euro. Tuy nhiên, năm ngoái ở Berlin đã  cho biết về việc giảm bù giá.

Chuyên gia Cơ quan Năng lượng quốc tế IEA xác nhận lạc quan rằng các tấm pin năng lượng mặt trời đang nhanh chóng trở nên rẻ hơn. Trung Quốc và Mỹ - các nhà sản xuất hàng đầu - đã đạt được được mức giảm giá 50%. Tuy nhiên, ngay cả các động thái như vậy cũng không thể tối ưu hóa lĩnh vực này. Ông Sergei Pravosudov cho biết:

“Có ý kiến cho rằng khi học được cách truyền điện mà không cần dây dẫn, như trường hợp với điện thoại di động, sẽ được lợi nhuận lớn. Tức là, chỉ cần đặt tấm pin mặt trời trong vũ trụ, và từ đó nó sẽ truyền tải điện về trái đất. Nhưng cho đến nay vẫn chưa tạo ra điều gì tương tự. Tất cả những dự đoán đều đang treo lơ lửng trong không khí.”

Bất chấp tất cả mọi chỉ trích đó, dự báo của IEA vẫn còn khá thực tế và nó cần được xem xét một cách tổng hợp. Điều phối viên cho dự án năng lượng hiệu quả  thuộc Quỹ thế giới động vật hoang dã Inna Gritsevich cho biết:

“Trong nền kinh tế ngày nay, khi nói về triển vọng dài hạn, như một quy luật, không ai nói gì về một dự báo duy nhất. Người ta luôn luôn xem xét đồng thời một số dự án, được xây dựng theo nguyên tắc "nếu - thì". IEA luôn luôn có một số kịch bản là dự án cơ bản và và dự án tiên tiến. Và trong số các tùy chọn nâng cao, dự án phát triển nhanh chóng các nguồn năng lượng tái tạo, gắn với nhu cầu giảm phát thải khí nhà kính luôn được ưu tiên chú ý. Nên hiểu rằng những dự báo cho 50 năm là những dự kiến có tính tương đối. Thêm vào đó, đối với năng lượng mặt trời, các yếu tố chính trị có một vai trò quan trọng. Châu Âu hy vọng vào sự phát triển năng lượng mặt trời ở Bắc Phi, sa mạc Sahara. Nhưng chúng ta thấy tình hình hiện nay trong khu vực.”

Ngoài các yếu tố thuần túy kinh tế và chính trị ảnh hưởng đến sự phát triển của năng lượng mặt trời còn có những rủi ro đáng kể về môi trường. Trong quá trình sản xuất silicon cho pin có rất nhiều chất thải. Các nhà môi trường cũng chỉ ra rằng năng lượng mặt trời nên lắp đặt tại các vị trí thay đổi khí hậu. Nhìn chung, các chuyên gia chỉ ra rằng thiết bị năng lượng tương lai phải được phát triển toàn diện. Và nó dựa trên sự cùng tồn tại của các thế hệ truyền thống và từng bước thay thế cho khí đốt.

Solarv Team

Doanh nghiệp Italy và Indonesia ký hợp đồng hợp tác trị giá 1.000 tỷ USD

Nhân dịp chuyến thăm Indonesia của Tổng thống Italy Sergio Mattarella, doanh nghiệp hai nước dự kiến sẽ ký kết các hợp đồng lên tới 1.055 tỷ USD.

Tổng thống Italy Sergio Mattarella. Ảnh: TTXVN

Tổng thống Italy Sergio Mattarella đang có chuyến thăm Indonesia trong các ngày 9-11/11. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một nhà lãnh đạo Italy đến quốc đảo Đông Nam Á kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1949, nhằm củng cố nền tảng mối quan hệ song phương, thảo luận về hợp tác kinh tế và thúc đẩy giao lưu nhân dân.

Mục tiêu chính của chuyến thăm đầu tiên của ông Sergio Mattarella ra ngoài khu vực Địa Trung Hải là nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa hai nước. Cùng đi với Tổng thống Sergio Mattarella còn có gần 30 doanh nghiệp Italy đang hoạt động kinh doanh trong một số lĩnh vực như hàng hải, cơ sở hạ tầng, ngân hàng và năng lượng.

Dự kiến trong chuyến thăm này, các doanh hai bên sẽ ký kêt các hợp đồng lên tới 1.055 tỷ USD, trong các lĩnh vực hợp tác gồm: Công nghiệp da, thời trang và cơ sở hạ tầng; du lịch; năng lượng (bao gồm cả việc sử dụng dầu cọ thô như một nguồn năng lượng tái tạo) và tăng cường hợp tác trong lĩnh vực đối thoại.

Ngày 9/11, Tổng thống Indonesia Joko Widodo đã có cuộc gặp song phương với Tổng thống Sergio Mattarella. Hai nhà lãnh đạo đã thảo luận các nỗ lực nhằm thúc đẩy quan hệ kinh tế song phương, trong đó đề cập đến thị trường sản phẩm dầu thô (CPO) của Indonesia tại Italy. Italy ủng hộ việc tăng kim ngạch xuất khẩu của CPO Indonesia vào thị trường nước này, bất chấp một chiến dịch tiêu cực ở một số nước châu Âu chống lại CPO Indonesia.

Hai nhà lãnh đạo đã chứng kiến lễ ký kết hai bản ghi nhớ (MoU) liên quan đến chính sách miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao hoặc công vụ và tăng cường hợp tác du lịch. Hai Tổng thống cũng tập trung thảo luận về việc tăng cường hợp tác giữa các bên trong lĩnh vực hàng hải, giáo dục, và dược phẩm. Hai bên thể hiện cam kết chung tăng cường hợp tác Nam - Nam và tham gia vào các hoạt động gìn giữ hòa bình cũng như thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN và Liên minh châu Âu (EU).

Trao đổi thương mại hai chiều Indonesia - Italy đã đạt 4,01 tỷ USD trong năm 2014, trong khi đầu tư của Italy vào Indonesia đạt hơn 63 triệu USD. Số lượng khách du lịch Italy thăm Indonesia trong năm ngoái đạt 68.000 người.

Đỗ Quyên (P/v TTXVN tại Jakarta)

Trị thủy - ám ảnh nghìn năm của giới lãnh đạo Trung Quốc

Khát vọng cai trị đất nước từ những bậc đế vương thời xưa cho đến lãnh đạo Trung Hoa hiện đại đều thể hiện qua những công trình xây đập khổng lồ.

Đập Tam Hiệp là công trình trong dự án xây dựng kênh đào dài cả ngàn km đưa nước từ sông Dương Tử (Trường Giang) ở phía Nam, có lượng nước lớn, lên sông Hoàng Hà ở vùng đồng bằng phía bắc khô hạn của Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Theo BBC, trị thuỷ, đặc biệt là khai thác lợi ích từ nước, đóng vai trò trung tâm của nghệ thuật quản lý nhà nước ở Trung Hoa trong nhiều thiên niên kỷ. Điều này cũng đang được tiếp nối đến hiện tại. Nền kinh tế Trung Quốc đang có dấu hiệu chững lại sau một thời gian dài phát triển nóng, và việc thiếu hụt nguồn nước có thể đem đến những hậu quả nghiêm trọng trong vài thập kỷ tới.

Đập Tam Hiệp nằm trên sông Dương Tử (Trường Giang) ở Trung Quốc, cách hành phố Nghi Xương 40 km. Trung Quốc tự hào về con đập được nhiều kỷ lục thế giới như "Đổ bê tông cường độ cao nhất"; "Đập tràn xả lũ có lưu lượng lớn nhất"; "Âu tầu nội địa có tổng mực nước chênh lệch cao nhất".

Những đập nước khổng lồ có khả năng cung cấp cho quốc gia khoản năng lượng thuỷ điện đáng kể, đồng thời cắt giảm các nhà máy nhiệt điện dùng than gây ô nhiễm. Đập Tam Hiệp có công suất phát điện thiết kế tới 18,2 GW - gấp 10 lần công suất của nhà máy điện hạt nhân Vịnh Daya ở tỉnh Quảng Đông. Bên cạnh đó, nhiều con đập lớn khác đang từng bước được xây dựng trên những con sông lớn, bao gồm cả con đập đang gây nhiều tranh cãi ở Nộ giang, con sông lớn chảy qua di sản văn hoá thế giới được UNESCO công nhận ở tỉnh Vân Nam, trước khi sang đất Thái Lan và Myanmar.

Mặt khác, nguồn nước ở Trung Quốc đang trong tình trạng bấp bênh do ô nhiễm nặng, xây đập tràn lan, lạm dụng cải tạo đất cộng với tác động của biến đổi khí hậu. Suy thoái môi trường ước tính gây tiêu tốn tới 10% thu nhập quốc nội của Trung Quốc mỗi năm, theo tính toán của Elizabeth C Economy trong cuốn sách "Dòng sông nước đen". Do đó, kiểm soát nguồn nước đang được đặt lên hàng đầu khi xây dựng chính sách.

Tuyên bố của thủ tướng Trung Quốc Lý Bằng vào thời điểm việc xây dựng con đập được phê chuẩn năm 1992, dường như để khẳng định rằng đây chính là biểu tượng của sức mạnh kinh tế, vị thế chính trị và năng lực kỹ thuật của Trung Quốc.

"Đập Tam Hiệp sẽ cho cả thế giới thấy rằng người dân Trung Quốc có nguyện vọng cao cả đồng thời đủ khả năng xây dựng thành công dự án thuỷ lợi và thuỷ điện lớn nhất thế giới".

Lo ngại

Đập Tam Hiệp đã trở thành biểu tượng ở thời hiện đại của đất nước Vạn Lý Trường Thành, khi cả hai đều có thể nhìn thấy từ không gian. Con số thống kê về con đập thật ấn tượng với 185 m chiều cao, hơn 2 km chiều rộng, tổng cộng gần 30 triệu m2 bê tông được sử dụng và 30.000 ha đất nông nghiệp bị ngập chìm trong nước để tạo ra vùng hồ chứa rộng tới hơn 1.000 km2.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích lo ngại số lượng khổng lồ trầm tích tụ sẽ tăng nguy cơ gây lũ ở thượng nguồn sông Dương Tử đoạn qua tỉnh Tứ Xuyên. Ngoải ra, nó còn ảnh hưởng tới kinh tế địa phương, làm biến mất nhiều di sản có giá trị văn hóa và khảo cổ. Con đập dễ bị tổn thương do thiên tai như động đất vì kích thước quá lớn. Khối lượng của hồ trữ nước khi lên mức định sẽ làm tăng nguy cơ gây địa chấn và sạt lở đất vùng lân cận.

Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhiều nhất là tái định cư. Vùng đất lớn được thiết kế thành hồ trữ nước của đập Tam Hiệp, rộng tới hơn 1.000 km2 và trải dài hơn 600 km lên phía thượng nguồn, là quê hương của hơn 1,5 triệu người, sống ở 19 huyện thành và khu tự trị, 140 thị xã, 326 thị trấn và 1.351 ngôi làng. Tất cả đều phải di dời đến nơi ở mới.

Người bố bế con đang ngủ say, ngoái nhìn quê hương lần cuối trước khi lên đường tới khu tái định cư. Ảnh: Btdxd

Liệu họ có được cấp đủ tiền để bắt đầu cuộc sống trên mảnh đất mới? Làm thế nào để những người nông dân chân lấm tay bùn thích nghi được với môi trường đô thị? Các đô thị hiện đại liệu có đối phó được với làn sóng di dân ồ ạt?

Chính phủ Trung Quốc trấn an rằng tất cả những vấn đề trên đều đã được tính toán. Những vấn đề phức tạp và cấp bách trên đây có thể được làm sáng tỏ khi hiểu rõ bối cảnh lịch sử của công cuộc trị thuỷ và xây dựng các công trình thuỷ lợi ở Trung Quốc hàng nghìn năm qua.

Tư tưởng trị thủy

Những trận đại hồng thuỷ luôn là mối đe doạ lớn với an nguy của người dân, hiện hữu trong mọi truyền thuyết lịch sử Trung Hoa từ cổ chí kim. Sử sách ghi nhận người đầu tiên đưa ra giải pháp cho vấn đề này là nhà trị thuỷ tài ba – hoàng đế Hạ Vũ hay còn gọi là Đại Vũ, trong thiên niên kỷ thứ ba trước Công nguyên.

Vốn là hoàng thân quốc thích, ông được các hoàng đế huyền thoại Nghiêu, Thuấn giao nhiệm vụ xây một hệ thống kênh mương thủy lợi tiêu thoát nước lũ nhanh chóng. Dự án đã khiến ông nổi tiếng trong lịch sử Trung Quốc được gọi là "Đại Vũ trị thủy". Dự án thành công, ông được lựa chọn trở thành người kế nhiệm của vua Thuấn, thành lập nên triều đại nhà Hạ, được sử sách coi là triều đại đầu tiên của Trung Quốc.

Tư tưởng di dân, dời núi, bố trí lại địa hình để kiểm soát dòng chảy tự nhiên luôn chi phối phương thức trị thuỷ ở Trung Quốc từ xưa đến nay. Có thể thấy rõ điều này trong công trình xây dựng Đại Vận Hà - kênh đào nhân tạo cổ nối liền hệ thống sông Dương Tử đến sông Hoàng Hà, hoàn thiện vào thời nhà Tuỳ, thế kỷ thứ 7. Hay công cuộc lao động trường kỳ, kéo dài nhiều thế kỷ, xây dựng các tuyến đê dài hàng trăm km dọc theo các con sông lớn nỗ lực ngăn chặn lũ lụt. Trong thời gian tại vị, hoàng đế nào để cho những trận lụt lớn xảy ra có cơ phải chịu sự rủi ro đánh mất "mệnh trời", thứ quyền lực tối cao đã ban cho hoàng đế quyền cai trị đất nước.

Xây dựng một con đập khổng lồ trên sông Dương Tử là tham vọng to lớn của mỗi nhà lãnh đạo Trung Hoa trong kỷ nguyên hiện đại, bắt đầu với lãnh đạo đầu tiên của nước Cộng hòa Trung Quốc Tôn Trung Sơn.

Ngay cả Mao Trạch Đông, trong bài thơ cảm tác năm 1956, đánh dấu lần bơi vượt sông Dương Tử, cũng đã tuyên bố tầm qua bài thơ: "Phía tây sông xây vách đá lớn. Đỉnh Vu sơn mây mưa dứt nẻo. Eo núi dâng mặt hồ. Thần nữ như còn đó. Thế giới, ồ, khác xưa!"

Khi đề chữ trên đường vào lăng mộ Hạ Vũ ở Thiệu Hưng, tỉnh Chiết Giang vào năm 1995, chủ tịch Giang Trạch Dân, vốn xuất thân là một kỹ sư công trình, hiểu ra nguồn gốc sâu xa của sự tin tưởng và tôn kính mà chúng dân dành cho Hoàng đế Hạ Vũ. Sẽ chẳng có lời khen nào giá trị hơn khi được so sánh với đấng minh quân như Hạ Vũ. Cũng vì lý do đó mà báo chí truyền thông tung hô ông Giang như "Hạ Vũ thời đại".

Công cuộc tái định cư gây nhiều tranh cãi

Kế hoạch xây dựng đập Tam Hiệp có từ cuối những năm 1950, nhưng do biến động của Công cuộc Đại nhảy vọt và Cách mạng Văn hóa, nên bị xếp lại khá lâu và chỉ được nhắc lại khi Đặng Tiểu Bình lên chính sách cải cách và mở cửa vào cuối những năm 1970. Một con đập nhỏ hơn được xây dựng thí điểm ở vùng hạ lưu Cát Châu Bá (Gezhouba) thuộc Nghi Xương, chuẩn bị cho mục tiêu chính.

Việc xây dựng đập Tam Hiệp vấp phải không ít chỉ trích của các chuyên gia hàng đầu. Những người phản đối như nhà báo kiêm kỹ sư Đái Tình đã xuất bản cuốn sách đưa ra chỉ trích của các nhà khoa học Trung Quốc đối với dự án này. Hay khi thủ tướng Lý Bằng thông qua việc chấp thuận xây dựng con đập vào Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc năm 1992, một phần ba tổng số đại biểu bỏ phiếu chống lại kế hoạch này -  mức bất đồng chính kiến chưa từng có.

Mặc dù nhóm phản đối thừa nhận, kể từ khi con đập được xây dựng, chưa thấy lặp lại trận lũ thảm khốc trên sông Dương Tử như năm 1998, cướp đi sinh mạng của hơn 3.500 người. Nhưng hậu quả của chương trình tầm cỡ nhằm tái định cư người dân lại đang gây nhiều tranh cãi hơn.

Không phải tất cả người dân đều hài lòng khi rời xa những ngôi làng lạc hậu để đến ở trong những ngôi nhà mới được cung cấp nước máy và lò sưởi. Đa phần phải nỗ lực rất lớn để thích nghi với cuộc sống mới, cách xa nơi chôn nhau cắt rốn tới hàng trăm km, và cư dân thì không thể hiểu được các phương ngữ mà họ sử dụng. Hơn thế nữa, còn xuất hiện những khiếu nại về cấp thiếu tiền bồi thường hay biển thủ công quỹ tái định cư.

Tiềm năng

Trung Quốc đất đai rộng lớn, với những con sông có thuỷ năng dồi dào và nhu cầu tiêu thụ năng lượng cực lớn, sẽ thật lãng phí nếu không tích cực tận dụng nguồn năng lượng tái tạo tự nhiên để duy trì tăng trưởng kinh tế.

Trung Quốc, về mặt lý thuyết có nguồn tài nguyên thủy điện lớn hơn bất cứ nơi nào trên thế giới - khoảng 380 gigawatt, tương đương với hàng trăm nghìn nhà máy điện hạt nhân cỡ trung bình - nhưng đến nay mới chỉ khai thác được khoảng một phần tư. Trung Quốc đặt mục tiêu sử dụng 15% năng lượng từ các nguồn năng lượng tái tạo vào năm 2020, thay thế các nguồn nhiên liệu truyền thống và giảm lượng khí thải cacbon xuống 40-45%. Do đó, phát triển thủy điện được xem là phương thức cốt yếu.

Trong lịch sử, sông Hoàng Hà vốn để lại ấn tượng sâu sắc hơn về tâm lý đối với người Trung Quốc nhiều hơn là sông Dương Tử. Được coi là "cái nôi của nền văn minh Trung Quốc", sông Hoàng Hà và các chi lưu gánh trọng trách đem nước tưới cho vùng bình nguyên phía bắc Trung Quốc, vùng đất phù sa bồi đắp cung cấp cho Trung Quốc hơn một nửa sản lượng lúa mì và một phần ba sản lượng ngô. Đồng thời, sông Hoàng Hà cũng là "nỗi thống khổ của Trung Quốc", với những trận lụt thảm khốc trong quá khứ giết chết hàng triệu người.

'Cuộc cách mạng' với dòng sông

Sông Hoàng Hà được chủ tịch Mao Trạch Đông quan tâm phát triển ngay sau khi lên nắm quyền năm 1949. Chính phủ phát động chiến dịch được cho là ngông cuồng - xây dựng các đập thuỷ điện theo cách được miêu tả là một trận chiến chinh phục thiên nhiên. Tờ Nhân dân Nhật Báo nói về công cuộc trị thuỷ sông Hoàng Hà như là truyền thuyết kể về trận chiến chinh phục long vương: các công trình dự án kỹ thuật sẽ "đánh vảy, chặt vuốt và bẻ răng của con rồng độc ác".

Cách dự án đập Tam Hiệp 700 km về phía bắc, đập Tam Môn chặn dòng sông Hoàng Hà ở nơi tiếp giáp hai tỉnh Hà Nam và Sơn Tây, được xây dựng trong thời kỳ Mao Trạch Đông từ nửa thế kỷ trước. Ảnh: Tripdv

Tam Môn là đập nước lớn nhất được xây dựng trên sông Hoàng Hà. Vị trí được đánh giá là vô cùng thuận lợi để xây đập, đúng như tên gọi Khe núi có ba cửa, lòng sông được chia thành ba dòng kênh chính bởi các đảo nhỏ, giúp rút ngắn khoảng cách chặn dòng. Công cuộc xây dựng bắt đầu vào mùa xuân năm 1957 do kỹ sư Liên Xô giúp đỡ.

Lý luận đưa ra là con đập sẽ giữ lại hầu hết phù sa, ngăn chặn sự bồi lắng ở hạ lưu gây ra ngập lụt cho vùng đồng bằng hai bên bờ sông. Dòng Hoàng Hà khi đó sẽ không mang nặng màu hoàng thổ phù sa, mà hoàn toàn ứng nghiệm với lời tiên tri cổ xưa "Thánh nhân xuất, Hoàng Hà thanh" (Thánh nhân xuất hiện, Hoàng Hà sạch trong).

Sự phi lý của niềm tin này sớm trở nên rõ ràng. Bùn bắt đầu tích tụ tại thành đập với tốc độ đáng báo động, và chỉ tới năm 1962, công suất hồ chứa nước của đập Tam Môn đã giảm đi một nửa. Ngay cả sau quá trình cải tạo mở rộng từ năm 1965 đến năm 1973, gần 40% công suất tích tụ phù sa của đập đã được sử dụng hết trong 18 năm đầu hoạt động, trong khi, năng lượng thủy điện được tạo ra lại ít hơn nhiều so với dự đoán ban đầu. Năm 2004, một trong những kỹ sư tham gia vào việc thiết kế xây dựng đập Tam Môn đã can đảm thừa nhận trên truyền hình Trung Quốc rằng con đập là "một sai lầm".

Mặc dù vậy, không thể nói rằng công cuộc trị thuỷ của Trung Quốc chỉ nhằm đánh bại sức mạnh thiên nhiên, xây dựng những đại công trình chặn dòng sông hung dữ. Kỳ quan trị thuỷ cổ tại Đô Giang Yển nằm trên sông Mân, Tứ Xuyên, được nhà Tần xây dựng vào khoảng năm 256 trước Công nguyên ngày nay vẫn được sử dụng giúp tưới tiêu hơn 5.300 km² đất nông nghiệp.

Được xây dựng bằng tài năng của quan khâm sai đại thần Lý Băng hơn 2.000 năm trước, công trình hạ tầng thuỷ lợi Đô Giang Yển có mục đích rõ ràng khai thác dòng nước sông Mân để tưới cho vùng bình địa của Thành Đô. Lý Băng đã thực hiện việc phân chia dòng chảy của con sông ra thành hai, để cho dòng nước lớn tiếp tục chảy bình thường, còn dòng kia nhỏ hơn dẫn nước chảy vào tưới cho ruộng đồng xung quanh.

Sự thành công của Đô Giang Yển không chỉ thể hiện ở việc công trình vẫn phát huy tốt công dụng dẫn nước tưới cho đồng ruộng đến nay, mà còn do thiết kế hợp lý, cảnh sắc tuyệt đẹp mà công trình này tạo nên. Vùng đất này khí hậu có bốn mùa, thiên nhiên tươi đẹp, núi cao thấp thoáng ẩn hiện, công trình thủy lợi kỳ vĩ càng góp phần làm cho khung cảnh trở nên ngoạn mục. Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hiệp quốc Unesco đã công nhận Núi Thanh Thành và công trình thủy lợi Đô Giang Yển là Di sản Văn hóa Thế giới năm 2000.

Hệ thống thủy lợi Đô Giang Yển, một mặt, được coi là kiệt tác vĩ đại tạo phúc cho dân, được xây dựng trong sự hài hòa với thiên nhiên, mặt khác, còn là bàn đạp chiến lược giúp nhà Tần chinh phục nước Thục (vùng đất Tứ Xuyên ngày nay) - chiến thắng khởi đầu cho quá trình thống nhất đất nước Trung Quốc rộng lớn dưới sự khắc nghiệt, chuyên quyền của Tần Thủy Hoàng. Ảnh: Wikipedia

Tuệ Lâm